Vakken
- Biologie
  - Bijen en wespen ,
  - Bladeren,
  - Bollen en knollen,
  - Braakballen,
  - Erfelijkheid,
  - Flora,
  - Gebit,
  - Gewervelde dieren,
  - Gist,
  - Haaien,
  - Hout,
  - Jong en oud
  - Kikker,
  - Kip en ei,
  - Knaagdieren,
  - Krokodil,
  - Mens en dier,
  - Mest
  - Microscoop,
  - Mosselen,
  - Paddenstoelen,
  - Ratten en muizen,
  - Schelpen,
  - Schutkleur,
  - Slangen,
  - Stekelbaars,
  - treksprinkhanen,
  - Vleermuizen,
  - Vos en wolf,
  - Vruchten,
  - Watervlo,
  - Wormen.
- Mens, gezondheid
  - Ademen,
  - Bloed,
  - Gebit,
  - Gedraag je!,
  - Hersenen,
  - Huid,
  - Oog,
  - Oor,
  - Skelet,
  - Speeksel,
  - Spijsvertering,
  - Tillen,
  - Voedsel bewaren,
  - Weet wat je eet,
  - Zintuigen.
- Natuurkunde
  - Brandblussen,
  - De broeikas,
  - Destilleren,
  - Druk,
  - Elektriciteit,
  - Kleren vergroten,
  - Lopen op water,
  - Meten is weten,
  - Onweer,
  - De stop,
  - Tillen,
  - Voordelig stoken,
  - Warm en koud.
- Scheikunde
  - Eiwit,
  - Filteren,
  - Kleuren scheiden,
  - Rode kool,
  - Slasaus,
  - Voedsel bewaren,
  - Zetmeel.
- Milieu
  - Afval scheiden,
  - Brandblussen,
  - De broeikas,
  - Voordelig stoken,
  - Zure regen.
Lessen
- Adem,
- Afval scheiden,
- Bijen en wespen,
- Bladeren,
- Bloed,
- Bollen en knollen,
- Braakballen,
- Brandblussen,
- Broeikas,
- Destilleren,
- Druk,
- Eiwit,
- Elektriciteit,
- Erfelijkheid,
- Filteren,
- Flora,
- Gebit,
- Gedraag je!,
- Gewervelde dieren,
- Gist,
- Haaien,
- Hersenen,
- Hout,
- Huid,
- Jong en oud
- Kikker,
- Kip en ei,
- Kleren vergroten,
- Kleuren scheiden,
- Knaagdieren,
- Krokodil,
- Lopen op water,
- Mens en dier,
- Mest
- Meten is weten,
- Microscoop,
- Mosselen,
- Onweer,
- Oog,
- Oor,
- Paddenstoelen,
- Ratten en muizen,
- Rode kool,
- Schelpen,
- Schutkleur,
- Skelet,
- Slangen,
- Slasaus,
- Speeksel,
- Spijsvertering,
- Stekelbaars,
- De stop,
- Tillen,
- Treksprinkhanen,
- Vleermuizen,
- Voedsel bewaren,
- Voordelig stoken,
- Vos en wolf,
- Vruchten,
- Warm en koud,
- Watervlo,
- Weet wat je eet,
- Wormen,
- Zetmeel,
- Zintuigen,
- Zure regen.
Links
- Biologiepagina
- Basisschool groep 8-links

Zintuigen

Vijf zintuigen

Met zintuigen nemen we dingen om ons heen waar.
Mensen kunnen op 5 manieren waarnemen.
Die 5 mannieren staan hieronder.
Schrijf op welk zintuig voor de waarneming zorgt:

WAARNEMING	ZINTUIG
HOREN doe je met je	(1) ogen / oren / neus / tong / huid
RUIKEN doe je met je	(2) ogen / oren / neus / tong / huid
ZIEN doe je met je	(3) ogen / oren / neus / tong / huid
VOELEN doe je met je	(4) ogen / oren / neus / tong / huid
PROEVEN doe je met je	(5) ogen / oren / neus / tong / huid

Geef op welk zintuig je het meeste gebruikt bij de volgende dingen:

Wat?	Waarmee?
bril	(6) ogen / oren / neus / tong / huid
parfum	(7) ogen / oren / neus / tong / huid
zoet	(8) ogen / oren / neus / tong / huid
muziek	(9) ogen / oren / neus / tong / huid
doof	(10) ogen / oren / neus / tong / huid
warmte	(11) ogen / oren / neus / tong / huid
rood	(12) ogen / oren / neus / tong / huid
zuur	(13) ogen / oren / neus / tong / huid
geluidshinder	(14) ogen / oren / neus / tong / huid
ruw	(15) ogen / oren / neus / tong / huid
verrekijker	(16) ogen / oren / neus / tong / huid
stank	(17) ogen / oren / neus / tong / huid
stilte	(18) ogen / oren / neus / tong / huid
bitter	(19) ogen / oren / neus / tong / huid
geur	(20) ogen / oren / neus / tong / huid
knal	(21) ogen / oren / neus / tong / huid
glad	(22) ogen / oren / neus / tong / huid
microscoop	(23) ogen / oren / neus / tong / huid
kippenvel	(24) ogen / oren / neus / tong / huid
zout	(25) ogen / oren / neus / tong / huid
zoenen	(26) ogen / oren / neus / tong / huid
prik	(27) ogen / oren / neus / tong / huid
koud	(28) ogen / oren / neus / tong / huid

Dagelijks gebruik

Hieronder staan een aantal dingen die je iedere dag wel doet
Geef steeds op welke zintuigen je daarbij gebruikt.
Bij ''lopen'' is het als voorbeeld al ingevuld.
Om te lopen heb je ogen en de huid (van je voeten) nodig.
Kijk nu in de tabel regel voor regel naar zo'n ding dat kan doen (een ''handeling'').
Geef per zintuig aan of je het er wel of niet bij nodig hebt.

Handeling	Ogen	Oren	Neus	Tong	Huid
Lopen	(29) ja / nee	(30) ja / nee	(31) ja / nee	(32) ja / nee	(33) ja / nee
Eten	(34) ja / nee	(35) ja / nee	(36) ja / nee	(37) ja / nee	(38) ja / nee
Met elkaar praten	(39) ja / nee	(40) ja / nee	(41) ja / nee	(42) ja / nee	(43) ja / nee
Handen wassen	(44) ja / nee	(45) ja / nee	(46) ja / nee	(47) ja / nee	(48) ja / nee
Muziek draaien	(49) ja / nee	(50) ja / nee	(51) ja / nee	(52) ja / nee	(53) ja / nee

Welk zintuig vind jij het belangrijkst in je leven? (54) ____________.

druppelen op wattenstaafje
proeven

proeven

plekken op de tong

PROEF: DE TONG

Nodig:

wattenstaafjes
1 flesje met azijn
1 flesje met suiker-oplossing
1 flesje met zout-oplossing
1 flesje met tonic

De tong is het zintuig waarmee we kunnen proeven.
Je kunt er 4 smaken mee proeven: Zoet, zuur, zout en bitter.
Maar je proeft die smaken niet op alle plekken even goed.

Proef zout

Doe 1 druppel zout water op een wattenstaafje.

Hier staan de plekken van de tong die je moet proberen.

Je gaat onderzoeken door het wattenstaafje op verschillende plekken op de tong te drukken.
De persoon die proeft moet daarbij de ogen dicht houden!

Druk het staafje eerst op plek 1, dus de punt van de tong.
De proefpersoon proeft dit bij zout (55) wel / niet.

Probeer nu plek 2, dus vóór aan de zijkanten.
De proefpersoon proeft dit (56) wel / niet.

Op plek 3 kan je zout (57) wel / niet proeven.

Op plek 4 kan je zout (58) wel / niet proeven.

Op plek 5 proef je zout (59) wel / niet.

tong

Plattegrond van de tong

Er is één deel van de tong waarmee je het beste zout proeft.
Kleur dat deel in de tekening van de tong hiernaast rood.
De proefpersoon kan ondertussen de mond schoonmaken.

Proef zuur

Voer dezelfde proef nu uit met azijn.
Onderzoek welk deel van de tong het beste zuur proeft.
Kleur dat deel van de tong blauw.

Proef bitter

Onderzoek de tong met bitter.
Kleur dit deel van de tong groen.

Proef zoet

Onderzoek de tong met zoet.
Kleur dat deel geel.

Suiker proef je het best op de (60) ______ van je tong.
Een bittere pil smaakt het meest vies als je hem (61) voorop / achterop je tong legt.

doorsnede neus en keel

De neus

De neus is het zintuig waarmee we kunnen (62) _________.
Onze neus kan wel 10.000 verschillende geuren waarnemen.
De neus is dus (63) minder / meer nauwkeurig dan de tong.
Hiernaast zie je hoe een neus er van binnen uitziet.
De neus komt aan de achterkant uit in de (64) ______.
Als we voedsel eten, komt de geur achterlangs in onze neus.
Of eten lekker is, merk je vooral met je (65) tong / neus.
Met een verstopte neus kun je eten (66) beter / slechter proeven.

ruiken aan een flesje

PROEF: DE GEUR-TEST

Nodig:

5 flesjes met verschillende geurtjes

Probeer te ruiken welke stoffen in de flesjes zitten.
Draai de doppen meteen na het ruiken weer goed dicht!

Flesje nr	Ruikt lekker?	Waar ruikt het naar?
1	`___________`	`____________________`
2	`___________`	`____________________`
3	`___________`	`____________________`
4	`___________`	`____________________`
5	`___________`	`____________________`

Vragen

Noem de vijf zintuigen: (67) _________________________________.

Welke smaak proeven we voorop de tong? (68) zoet / zuur / zout / bitter.

Welke smaak proeven we achterop de tong? (69) zoet / zuur / zout / bitter.

Van je eten proef je het meest met je (70) tong / neus.

Hoe kan het dat je eten ruikt dat in je mond zit? (71) ________________________________________.

Extra stof

In drop zit veel zout èn veel suiker. Drop smaakt voorop de tong wat anders dan op de zijkant. Dat komt omdat (72) ________________________________________.