| K | E | N | D | E | N | A | T | U | U | R | © | Wim de Groot & Bart Bruyns |
uil slikt muis door |
BraakballenBrakenWij braken alleen als we ziek zijn.We hebben dan bijvoorbeeld iets verkeerds gegeten. Uilen eten elke dag iets "verkeerds". Ze slikken namelijk muizen in hun geheel door. Hier zie je dat de uil eerst de kop / staart doorslikt. | ||
braakbal |
In de maag van de uil wordt de muis verteerd.
Maar er blijft een rest over die onverteerbaar is. Die rest braakt de uil na een tijdje weer uit. Zo'n bal onverteerbare resten heet een braakbal. Braakballen vind je onder bomen waar de uilen rusten. | ||
uitpluizen van een braakbal | UitpluizenHier pakt iemand met een pincet een braakbal op.Met een naald wordt de braakbal uit elkaar getrokken. Op die manier kan je uitpluizen wat de uil gegeten heeft. | ||
uitgeplozen braakbal |
Hiernaast zie je wat er allemaal in een braakbal kan zitten. Schrijf de juiste letters bij de namen hieronder: Een schedel van een muis zie je bij letter A / B / C. Een veer van een vogel zie je bij letter A / B / C. De resten van een kever zie je bij letter A / B / C. Het pluis in de bal zijn de haren van muizen. De uil die deze bal braakte heeft laatst dus minstens 3 dieren gegeten. | ||
uitgeplozen braakbal |
PROEF: WAT EET EEN UIL?
Als je die aan hebt getrokken kun je hygiënisch werken. Spreek uit: hiegie-enis. Dat betekent dat je de braakbal niet met je eigen huid aanraakt. Leg met je handschoenen aan de braakbal op het papier. Pak de braakbal met de pincet beet. Trek met de naald kleine stukjes van de braakbal af. Zorg dat alles op het papier blijft. Heb je alles uit elkaar geplozen? Onthoud wat je gevonden hebt en ruim het met papier en al op. Trek dan eerst de handschoenen weer uit, ruim die op, en WAS JE HANDEN. Je bent nu klaar met hygiënisch werken. Kleur in de muis-tekening de botjes die jij gevonden hebt rood. |
Muizen-tabelIn de tabel hieronder zie je drie groepen muizen.Je kan ze goed onderscheiden aan de tanden en kiezen. |
| Veldmuis | Bosmuis | Spitsmuis |
|---|---|---|
eet graan (planten-eters) |
eet planten en insecten (alles-eters) |
eet insecten (insecten-eters) |
Planteneters hebben maalkiezen |
Alleseters hebben knobbelkiezen |
Insecteneters hebben puntkiezen |
|
De kiezen van muizen zijn heel geschikt voor hun voedsel. Maal-kiezen zijn geschikt voor planten / insecten / alles. Knobbel-kiezen zijn geschikt voor planten / insecten / alles. Punt-kiezen zijn geschikt voor planten / insecten / alles. | |
bosuil slaat een muis |
UilenHier zie je dat uilen vangen met hun snavel / klauwen.Opzoeken van de muizen doen ze met hun oren en ogen. Hun oren zijn zó goed dat ze muizen horen kruipen. |
Uilen-tabelHieronder zie je drie soorten uilen.Bij elke uil staan een paar uit elkaar gehaalde braakballen. Zoek de muizenkaken hieronder op in de muizen-tabel hierboven. Vul de uilen-tabel dan verder in. |
| Bosuil | Ransuil | Kerkuil |
|---|---|---|
35 cm lang |
35 cm lang |
34 cm lang |
| Leeft in loof-bossen | Leeft in naald-bossen | Leeft bij weilanden |
Eet het meest veldmuis / bosmuis / spitsmuis |
Eet het meest veldmuis / bosmuis / spitsmuis |
Eet het meest veldmuis / bosmuis / spitsmuis |
| Uilen hebben veren met een extra zachte rand.
Als ze vliegen maken ze door die zachte veren nauwelijks geluid. ![]()
Die speciale veren zijn ervoor om hun prooi geruisloos te verrassen. | |
Vragen | |
1. | De resten die de uil uitbraakt noemen we braakballen. |
2. | Uilen vangen vooral veel muizen. |
3. | Uilen zijn wel / geen nuttige dieren. |
4. | Knobbelkiezen zijn geschikt om planten / insecten / alles te eten. |
5. | Puntkiezen zijn het geschiktst om planten / insecten / alles te eten. |
6. knobbelkiezen | De kiezen hiernaast zijn maalkiezen / knobbelkiezen / puntkiezen.
|
7. | Een uil vangt muizen met zijn snavel / klauwen. |
Extra stof | |
8. oehoe camouflage | Uilen jagen in de nacht en verschuilen zich overdag in een boom om te slapen.
Bosuil, ransuil en oehoe hebben veren die wat lijken op boomschors. Dat geeft goede camouflage in de bossen waar zij wonen. Voor wie willen uilen met hun schutkleur onzichtbaar blijven? Voor rustverstoorders als ze overdag slapen. Hiernaast zit zo'n gecamoufleerde uil aan de linkerkant / rechterkant voor een boomstam. |
9. steenuil | De steenuil is een klein uiltje dat ook overdag vaak jaagt.
De steenuil eet soms muizen, maar nog veel vaker kevers en andere insecten. Maar de steenuil eet ook veel regenwormen. Dit kan je niet onderzoeken met braakballen, omdat wormen helemaal verteren en je er dus niets van terugvindt in de braakbal. |
10. oehoe broedplaatsen 1996 SOVON | De grootste uil die in Nederland voorkomt is de oehoe.
Vorige eeuw kwam hij bijna niet meer in Nederland voor. Maar sinds 1996 broedt hij weer in het wild in Nederland. Links zie je een kaart met de eerste broedplaats in Nederland. Dat is in de buurt van Maastricht / Utrecht / Amsterdam / Groningen De broedplaats is op de kaart aangegeven met een kleine stip / grote vierkante vlek Zo kan je niet zien waar de broedplaats precies is. Dat doen ze om te zorgen dat de nesten niet door iedereen gevonden kunnen worden. In 2025 zijn dit in heel Nederland al 129 broedplaatsen geworden. Dus in die 30 jaar zijn er per jaar telkens ongeveer 1 / 2 / 3 / 4 / 128 nesten bijgekomen. Hieronder staat de oehoe getekend links naast de andere uilen die hier besproken zijn. Zoek de lengte van de uilen (van kop tot staart) nog eens op in de tabellen. Schat nu de lengte van de oehoe en de steenuil door ze in de tekening hieronder te vergelijken. oehoe grootte De oehoe is ongeveer 25 / 35 / 45 / 55 cm lang. De steenuil is ongeveer 25 / 35 / 45 / 55 cm lang. |