pictures/kdn-voedsel-bewaren-ico.png

 
schimmels
schimmels

Voedsel bewaren

Bacteriën en schimmels

Je hebt vast wel eens bedorven voedsel gezien.
Daar zitten allemaal witte puntjes of vlokken op.
Wat dat precies zijn kun je met het blote oog niet zien.
Om dat te onderzoeken heb je een microscoop nodig.
Hiernaast zie je hoe dat er onder de microscoop uitziet.
De puntjes zijn miljoenen (1) _______________.
De vlokken zijn miljoenen draden van (2) _____________.
Voedsel met teveel bacteriën of schimmels is bedorven.
Dat voedsel bedorven is kan je lang niet altijd zien.
Ook zonder witte puntjes zitten er soms miljoenen bacteriën in.
Als je die binnen krijgt kunnen ze je ziek maken.
Je hebt dan een voedselvergiftiging.
Daarom moet je zorgen dat je altijd vers voedsel eet.
melkpak
melkpak

PROEF: HOE VERS IS VOEDSEL

Nodig:3 verpakkingen waar voedsel in gezeten heeft.
Hoe vers iets is kan je meestal lezen op de verpakking.
Schrijf van de 3 verpakkingen de datum op.
In Nederland staat er meestal "dag-maand-jaar" op, bijvoorbeeld 03-10-2010.
Op pak 1 start als datum (3) ______________________.
Op pak 2 start als datum (4) ______________________.
Op pak 3 start als datum (5) __________________.
Van het pak melk hiernaast is de datum (6) _________________________________.
bacterie groei
bacterie groei

Snelle groei

Bij vocht en warmte kunnen bacteriën heel snel groeien.
Eén bacterie kan zich in 20 minuten tijd verdubbelen.
In acht uur tijd heb je meer dan 16 miljoen bacteriën.
Als je het niet gelooft moet je het maar eens na-rekenen.
Hiernaast zie je 3 foto's die door de microscoop genomen zijn van dezelfde plek.
Je ziet dat het 7 uur later helemaal vol zit met bacteriën.

Waar houden ze niet van?

Bacteriën en schimmels houden wèl veel van vocht en warmte.
Ze kunnen niet tegen droogte en kou.
Maar ook als het te heet wordt gaan ze kapot.
We kunnen op drie manieren zorgen dat voedsel niet bederft.
1. Door het heel droog te maken.
2. Door het heel koud te bewaren.
3. Door het te verhitten.

Droog bewaren

Beschuit zal niet snel bederven.
Bacteriën en schimmels vinden beschuit te (7) _______.
Ook droog meel en droge bonen kun je daarom lang bewaren.
In druiven zit wel veel water. Als je druiven droogt worden het (8) ____________.
Verse druiven kan je (9) wel / niet lang bewaren.
Rozijnen en krenten kan je (10) wel / niet bewaren.
inkt druppelen
inkt druppelen

PROEF: ZOUT ZUIGT WATER OP

Nodig: 1 schotel
1 druppelflesje inkt-water
1 potje zout + lepel
2 reepjes aardappel + mesje
Doe één druppel inkt-water op een schotel.
Doe hier één eetlepel zout op.
Veeg het zout opzij. Wat zie je?
(11) Een droge schotel zonder inkt / De inktdruppel ligt er nog.
Zout zuigt het water (12) wel / niet op.

Leg de reepjes aardappel op de schotel.
Zorg dat allebei de reepjes precies 4 centimeter lang zijn.
Doe op 1 van de reepjes 1 eetlepel zout.
Op de andere doe je géén zout, om later te kunnen vergelijken.
Laat de proef zo staan en ga verder met de les.
jampot
jampot

Jam

Er is nog iets dat water opzuigt: Suiker!
En suiker heeft een voordeel: Het is lekkerder dan zout.
We bewaren jam door vruchten met veel suiker te koken.

Hiernaast staat dat in 100 gram jam (13) ___ g suiker zit.
Twee-derde deel van een pot jam bestaat dus uit suiker!
koelkast
koelkast

Koud bewaren

Je kan voedsel lang bewaren als je het invriest.
Al het water in het voedsel wordt dan (14) ____.
Ook invriezen is dus eigenlijk een soort ''droog bewaren''.
Onderin een koelkast zit vaak een (15) ____________.
Voedsel in het vriesvak kan meestal (16) dagen / weken / maanden bewaren.

Verhitten

Melk bederft snel.
Bedorven melk smaakt (17) zoet / zuur / bitter / zout.
De meeste melk die je in de winkel koopt is tot 80 (C verhit.
Bij 80 (C gaan de meeste bacteriën en schimmels dood.
We noemen dit gepasteuriseerde melk.
Pas bij 120 °C gaan alle bacteriën dood.
Als je alle ziekte-kiemen doodt noemen we dat steriliseren:
Gesteriliseerde melk is verhit tot (18) 80 / 100 / 120 °C.
Welke van de twee soorten melk kun je het langst bewaren?
De (19) gepasteuriseerde / gesteriliseerde melk.
millimeterpapier
millimeterpapier


Bekijk nu de reepjes aardappel uit je proef.
De aardappel met het zout is (20) slapper / steviger geworden.

Meet de 2 repel na op het millimeter-papier.
De reep in gewoon water is (21) _______ millimeter lang.
De reep in zout water is (22) _______ millimeter lang.
De reep in zout water is (23) _______ millimeter (24) langer / korter dan de standaard reep.
Hoe komt dat? (25) ________________________________________.
Met zout kun je voedsel uitdrogen.
Met zout kan je voedsel dus (26) langer / korter bewaren.

Vragen

1.
beschimmeld brood
beschimmeld brood
Op het brood hiernaast zitten witte of grijze vlokken.
Dan zitten er vast (27) bacteriën / schimmels op dit brood.
2.
Voedsel bederft soms al in een paar (28) uren / dagen tijd.
3.
Gekookte melk kan je langer bewaren, omdat (29) ________________________________________.

Extra stof

4.
injectienaald
injectienaald
Ook in ziekenhuizen wordt vaak gesteriliseerd. Prikken moeten bijvoorbeeld met een steriele spuit gegeven worden. Waarom? (30) ________________________________________.