pictures/kdn-vleermuizen-ico.png

 

bosuil
bosuil

kat
kat

De vleermuis

Nachtdieren

Vleermuizen kunnen goed in het donker vliegen. Let op de ogen van de drie nachtdieren die hier getekend zijn.
Een uil heeft (1) grote / kleine ogen.
De uil kan 's nachts (2) goed / slecht zien.
Een kat heeft (3) grote / kleine ogen.
De kat kan 's nachts (4) goed / slecht zien.
Een vleermuis heeft (5) grote / kleine ogen.
De vleermuis kan 's nachts (6) goed / slecht zien.
Bij de vleermuis zijn vooral de (7) ogen / oren / neus heel groot.
Vleermuizen kunnen heel goed horen.
vleermuis
tikkend horloge
tikkend horloge

PROEF: GELUID KAATST TERUG

Nodig: 1 maatbeker
1 tikkend horloge

Doe het tikkende horloge in de lege maatbeker.
Luister met je oor vlak boven de beker.
Je hoort het tikken (8) goed / slecht.
Houd nu je oor op 20 cm afstand naast de beker.
Dat zie je op de tekening hiernaast.
Je hoort het tikken nu (9) beter / slechter.
tikkend horloge met echo
tikkend horloge met echo


Houd nu je hand schuin boven de beker.
Luister weer naast de beker zoals hiernaast.
Je hoort het tikken nu weer (10) beter / slechter.
Geluid wordt dus (11) wel / niet terug-gekaatst.
echo tegen een berg
echo tegen een berg

Echo

Iedereen kent wel de echo.

Als je tegen een berg of muur roept, kaatst het geluid terug.
Hoe kun je 's nachts ontdekken of ergens een berg start? (12) ________________________________________.
Als de berg ver weg is, komt de echo (13) snel / laat terug.
Als er dichtbij een berg is, hoor je je echo (14) snel / laat.
Je kan met je oren dus zelf horen hoever weg de berg is.
sonar om visscholen op te sporen
sonar om visscholen op te sporen

Sonar

Veel vissersboten kunnen vis met geluid vinden.
Ze maken onder de boot geluid.
Het geluid botst tegen een school vis en geeft een echo.
De vissers weten dan dat daar een school vis zit.
Deze manier van kijken onder water noemen we sonar.
vleermuis vangt met sonar

Ook vleermuizen gebruiken sonar.
Ze maken piepende geluiden.
Overal waar iets staat wordt dit geluid teruggekaatst.
Dit vangen ze op met hun horen.
Hierboven kaatst het geluid tegen een (15) __________.
sonar van een dolfijn
sonar van een dolfijn

gestrande dolfijnen
gestrande dolfijnen

De sonar van walvissen

Ook walvissen gebruiken sonar.
Hiernaast zie je hoe een dolfijn rotsen ontwijkt met sonar.

Maar soms gaat dit mis.
Sommige zandige kusten lopen schuin op.
Die kusten geven geen goede echo's.
Dat zie je hier getekend.
Op zo'n kust spoelt soms een hele school dolfijnen tegelijk aan.
grootoorvleermuis
grootoorvleermuis

Skelet

Hieronder staat het skelet van een vleermuis.
Let goed op waar de hand met vingers begint.
De bovenarmen zijn rood gekleurd, de onderarm blauw en vingers geel
skelet van een vleermuis

De vleermuis heeft vooral hele lange (16) bovenarmen / onderarmen / vingers.
vampier
vampier

Vampiers

Vampiers zijn vleermuizen die bloed zuigen.
Dat doen ze door met 2 scherpe hoektanden gaatjes te bijten.
Ze zijn veel te klein om je leeg te kunnen zuigen.
Maar ze kunnen met hun beten wel ziektes overbrengen.
Bij ons komen vampiers niet voor.
Ze komen alleen in Midden-Amerika voor.

Vragen

1.
Vleermuizen hebben vooral goede (17) ogen / oren / neus.
2.
Hoe vinden vleermuizen hun weg in het donker?
(18) ________________________________________' .
3.
Zou je sonar ook overdag kunnen gebruiken?
(19) ja / nee, want (20) _________________________________.
4.
Hoe verder de muur weg, des te (21) sneller / later de echo.
5.
Bij vleermuizen zijn de (22) bovenarmen / onderarmen / vingers het langst.

Extra stof

6.
overwinteren in grot
overwinteren in grot
De vleermuizen in Nederland jagen 's nachts op insekten.
In de winter zijn er in Nederland (23) veel / weinig inserten.
Er is 's winters (24) wel / geen voedsel voor de vleermuis.
Om niet te verhongeren gaan ze 's winters in winterslaap.
In winterslaap laten ze hun temperatuur dalen.
Ook hun ademhaling en halsslag staan dan bijna stil.
Zo verbruiken ze minder voedsel.
Vergelijk het maar met het branden van een kachel:
Als je de kachel laag zet, heb je (25) meer / minder brandstof nodig.
Hiernaast zie je vleermuizen overwinteren. Vleermuizen hangen dus (26) rechtop / onderste-boven.